Οι εταιρείες κερδοσκοπούν όσο χρειάζεται για να είναι ευχαριστημένοι οι ιδιοκτήτες και οι μέτοχοι τους. Όσο περνά ο καιρός, μειώνεται η υποχρέωση να κρύβουν αυτήν την πραγματικότητα πίσω από μάσκες, όπως αυτή της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ή του νεότερου και ευρύτερου “Environmental, Social and Governance – ESG”. Οι καταναλωτές, κουρασμένοι από κυβερνήσεις που δε νοιάζονται ακόμα και για τις βασικές τους ανάγκες, όπως η στέγη, η υγεία και η παιδεία, αδιαφορούν ή απλά θυμώνουν σιωπηρά, απέναντι στην πραγματικότητα της κερδοσκοπίας.
Αφορμή για αυτό το άρθρο ήταν η στάση της εταιρείας ΑΝΕΚ Lines στο αίτημα ενός ατόμου, ας τον ονομάσουμε “Γιάννης Μουρατίδης” για μια εξυπηρέτηση που πρακτικά ήταν πολύ απλή. Είχα υποσχεθεί ότι θα δημοσιοποιήσω αναλυτικά το περιστατικό, ωστόσο, μετά από μια συνομιλία που έγινε με εκπρόσωπο του τμήματος marketing, επέλεξα να μην προχωρήσω στη δημοσιοποίηση, καθώς με ειλικρινή τρόπο παραδέχτηκε το λάθος της εταιρείας.
Άλλωστε αυτό θα ήταν ένα παράδειγμα που θα έμοιαζε με σταγόνα στον ωκεανό, μπροστά στα “τέρατα” που συμβαίνουν.
Η Εθνική Τράπεζα και οι “Πειραιώτες” εφοπλιστές αδιαφορούν πλήρως που το μόνο πάρκο του Πειραιά είναι το παλιό και μη επισκέψιμο νεκροταφείο του.
Ο Πειραιάς, όπου ζω, είναι έδρα ορισμένων από τους μεγαλύτερους Έλληνες εφοπλιστές, όχι όμως από τις γνωστές οικογένειες χορηγών, όπως Νιάρχος, Ωνάσης και Μαρτίνος. Στον Πειραιά επίσης, το μεγαλύτερο πάρκο είναι το πρώην νεκροταφείο του, καθώς το νέο έχει μεταφερθεί στα νταμάρια του Σχιστού.
Οι διαθέσιμοι χώροι εντός του αστικού ιστού για να γίνουν πάρκα είναι ελάχιστοι. Ένας από αυτούς είναι το Οικόπεδο Ρετσίνα, το οποίο ανήκει στην Εθνική Τράπεζα. Θα μπορούσε λοιπόν να πει κάποιος ότι η Εθνική Τράπεζα θα έδειχνε το κοινωνικό της πρόσωπο, προσφέροντας το οικόπεδο στο Δήμο Πειραιά και αναλαμβάνοντας την μετατροπή του σε ένα πάρκο. Όχι μόνο δε συνέβη αυτό, καθώς η τράπεζα θα αξιοποιήσει το οικόπεδο κυρίως για οικιστική και εμπορική ανάπτυξη, αλλά ζήτησε από το Δήμο Πειραιά να πληρώσει τα έξοδα για την αναπαλαίωση διατηρητέων κτηρίων που βρίσκονται εντός του οικοπέδου. Μπορείτε να διαβάσετε εδώ το αναλυτικό άρθρο.
Παράλληλα, κανένας από τους μεγαλοεφοπλιστές του Πειραιά, δεν πρότεινε στην Εθνική Τράπεζα να αγοράσει το οικόπεδο και να το μετατρέψει σε πάρκο, όπως περίπου έγινε με τον πρώην ιππόδρομο, όπου πλέον βρίσκεται το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος, το οποίο επισκέπτονται εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο.
Να αναφέρουμε εδώ ότι αυτό είναι το δεύτερο πάρκο που στερεί η Εθνική Τράπεζα από τον Πειραιά, καθώς στην κατοχή της είναι και παλιό εργοστάσιο των λιπασμάτων στη Δραπετσώνα, το οποίο παραμένει εδώ και δεκαετίες αναξιοποίητο, παρά το γεγονός ότι ο Δήμος έχει ζητήσει την παραχώρησή του.
Το πρόβλημα είναι λιγότερο έντονο σε κράτη που οι κυβερνήσεις δεν έχουν απαξιώσει πρώτες τους πολίτες που υπηρετούν
Το ιστορικό αεροδρόμιο του Βερολίνου, Τέμπελχοφ είναι, από το 2008, ένα δημόσιο πάρκο έκτασης 300.000 στρεμμάτων, σε μια πόλη περίπου 3,7 εκατομμυρίων κατοίκων. Το αξιοσημείωτο είναι ότι πριν αποφασιστεί το αεροδρόμιο να γίνει πάρκο, αντί τσιμέντα για σπίτια και επιχειρήσεις, το Βερολίνο είχε ήδη 13 τετραγωνικά μέτρα πράσινου ανά κάτοικο.
Βέβαια, ο μέσος Βερολινέζος δεν είναι της άποψης “έλα μωρέ τι πάρκο και ποιος θα το συντηρεί” και μετά να βήχει φτύνοντας φλέματα λόγω ΧΑΠ.
Είναι ο άνθρωπος που αντιλαμβάνεται πόσο σημαντικό ρόλο έχει η φύση στην καθημερινότητά του και απαιτεί η πόλη του να διατηρεί μια υγιεινή ισορροπία, παρά το γεγονός ότι υπάρχει τεράστιο οικιστικό πρόβλημα.
Στο Τόκιο, την πιο πυκνοκατοικημένη πόλη στον κόσμο, η φύση ξεκινά λίγα μέτρα μετά τα όρια της πόλης. Το ίδιο θα μπορούσε να ισχύει και για την Αθήνα, αν μέσα σε λιγότερο από 10 χρόνια δεν είχε πάνω από το 50% των δασών που την περιέβαλαν.
Εστιάσαμε τα επιχειρήματά μας σε αστικά πάρκα γιατί είναι αναγκαία για τη ζωή, περισσότερο από τις πολιτιστικές εκδηλώσεις που οι άνθρωποι μπορούν να απολαύσουν αφού έχουν εξασφαλίσει την επιβίωση τους. Πριν από μερικούς μήνες, η μοναδική έντυπη ανεξάρτητη εφημερίδα του Πειραιά και μάλλον της Ελλάδας, ζήτησε από του εφοπλιστές του Πειραιά, χορηγία χωρίς αντάλλαγμα για να στηρίξει την έκδοσή της. Στις όλες τις περιπτώσεις, η απάντηση ήταν ένα ευγενικό “όχι”, χωρίς πολλά λόγια, ξεχώρισε όμως μια πιο “φλύαρη”, η οποία πήγε κάπως έτσι ‘Η εταιρεία μας χορηγεί πολιτιστικά γεγονότα που συνάδουν με το status της.”
Το τέλος του ESG
Ο τίτλος είναι κλεμμένος από τους Financial Times από άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 15 Ιουλίου του 2026. Μάλλον ήταν ένας αργός θάνατος, γιατί, το Σεπτέμβριο του 2024, η ίδια εφημερίδα είχε δημοσιεύσει άρθρο με τίτλο “ESG is dead. Long live ESG”.
Ο συντάκτης του άρθρου πρακτικά λέει ότι το ESG πέθανε γιατί ήταν εμπόδιο στην κερδοφορία των οργανισμών που προσπάθησαν να το εφαρμόσουν. Να αναφέρουμε εδώ ως τρανταχτό παράδειγμα ότι οι 8 μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαιοειδών είχαν κέρδη 90 δισεκατομμύρια δολάρια, το ίδιο χρονικό διάστημα που είναι σε εξέλιξη ο πόλεμος στο Ιράν. Ένα από τα ενδιαφέροντα σχετικά άρθρα μπορείτε να διαβάσετε στο Guardian με τίτλο “Revealed: major oil firms make $93bn profits amid war and climate crisis”. Να πούμε ότι πρόκειται για κέρδη μόλις 3 μηνών. Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε τι ποσοστό των κερδών τους επενδύουν οι εταιρείες αυτές στους τρεις άξονες του ESG. H BP για παράδειγμα επενδύει μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ οι επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα ξεπερνούν τα 10 δισεκατομμύρια.
Για να επιστρέψουμε στην Ελλάδα, στον απολογισμό της Εθνικής Τράπεζας πρωταγωνιστούν τα 25 εκατομμύρια ευρώ που έδωσε για την αναβάθμιση 430 σχολικών κτιρίων, με κέρδη 661 εκατομμύρια ευρώ μόνο για το πρώτο εξάμηνο του 2026. Σε Eurobank και Πειραιώς, η εικόνα δεν εστιάζει σε κάτι σημαντικό, τουλάχιστον όσον αφορά το ύψος της επένδυσης. Και οι 2 τράπεζες επίσης είχαν σημαντικά κέρδη το α εξάμηνο του 2026, με την πρώτη στα 738 εκατομμύρια ευρώ και τη 2η στα 617 εκατομμύρια ευρώ.
Όπως πολύ απλά λέει η τεχνητή νοημοσύνη στη μηχανή αναζήτησης της Google, “Οι εταιρείες σε όλον τον κόσμο επιστρέφουν ένα ελάχιστο ποσοστό των κερδών τους στην κοινωνία.”